محمد حسن خان اعتماد السلطنه
285
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
ميرزا احمد صاحب اين عنوان در تراجم علماء مشاراليهم بدين عبارت نوشته است كه : 1 - مير محمد صادق منجم عليه الرحمه از سادات عاليدرجات خاتونآبادى در غالب علوم لاسيما فقه و اصول و نجوم استاد بود و قرب هشتاد سال عمر نموده است و تقريبا هفتاد سال استخراج از زيج الغ بيك گوركانى كرده است . در احكام تسلط داشته ، احكام مسلم از آن مرحوم معروف است و او در سنهء يكهزار و دويست و چهل و چهار هجرى بلا عقب وفات يافت . 2 - و مرحوم ميرزا محمد على تفرشى بن حاجى ميرزا عبد الله كه از اجلهء سادات و بزرگان تفرش بوده و در اواسط سن از شيراز به اصفهان آمده متوطن گرديده است . همشيرهء مرحوم ميرمحمد صادق را گرفته بوده است و او نيز در نجوم و ساير علوم تسلط داشته و در سنهء يكهزار و دويست و هشتاد و دو جهان فانى را بگذاشته است . 3 - ميرزا محمد حسن خلف باشرف ميرزا محمد على همشيرهزادهء مير محمد صادق هم در علم نجوم اقتدارى زايد الوصف داشت و چند سال استخراج نمود و در به دو اين دولت ابدمدت به منصب منجمباشيگرى برقرار و هميشه از جانب بندگان اعليحضرت اقدس شهريارى ارواحنا فداه و از طرف امناى دولت قوى شوكت مورد التفاتها مىافتاد و رسالهاى در طالع و احكام ميرزا يوسف آشتيانى مستوفى الممالك كه در اواخر سن صدر اعظم شد نوشته و در يكهزار و دويست و نود و هشت هجرى درگذشت و در جاى خود . 4 - اين بنده احمد بن محمد حسن بن محمد على را گذاشت و منصب و لقب منجم - باشيگرى بعد از رحلت آن استاد راد در حق اين حقير فقير مبذول افتاد . حاج ميرزا ابو القاسم طباطبائى از علماء بروجرد بود . ميرزا اسد الله خطاط شيرازى از مشاهير اساتيد نستعليقنويسان اين عهد مبارك است . شيخ جعفر از علماء خطهء سارى . ميرزا غفار خان صديق الملك از خطاطين معتبر اين عصر بود ، قلم نستعليق را به درجهء اكابر اساتيد مىنوشت . آق ايشان خان از علماء تركمان يموت من طايفهء قوجوق در سال 1292 هجرى به شهر سارى شرفاندوز حضور همايونى شده است . تمام ريش و موى ابروى اين شخص خلقة سفيد بوده .